AANLEIDING

Een aanslag op Duitse militairen bij de Oldenallerbrug in de buurt van het Gelderse Putten eind september 1944 leidt een reeks gebeurtenissen in die elk voorstellingsvermogen te boven gaan.

Meer dan 650 mannen uit Putten worden uit vergelding opgepakt in een razzia, waarbij doden vallen. Meer dan honderd huizen gaan in vlammen op. De mannen worden samengepakt in een kerk, afgevoerd naar kamp Amersfoort en enkele dagen later op transport naar Duitse kampen gezet, waar ze te werk gesteld worden.

In de maanden tot aan de bevrijding van de Duitse kampen door geallieerden in april 1945 sterven meer dan 500 mannen aan uitputting, ziekten en geweld.

GEURT DIRKSEN

Geurt Dirksen is één van de mannen uit Putten die omkomt. Hij wordt opgepakt, ondanks het feit dat hij gewaarschuwd wordt, dat er een razzia gaande is. Hij veronderstelt, dat het feit dat hij in 1942 in Duitsland in de staalindustrie werkte hem zal vrijwaren van arrestatie.

De overlijdensdatum van Geurt Dirksen wordt na de oorlog vastgesteld op 18 april 1945. Het is onduidelijk, of hij het kamp Stalag X B nog bereikt of niet. Het kan zijn, dat hij overlijdt tijdens het transport van Hamburg Neuengamme naar Sandbostel dat negen dagen duurt, op het station van Brillit, of in het kamp van Sandbostel.

Geurt wordt geboren in 1903. Achtste kind van Janna Geurts en Hendrik Dirksen. Hij is de jongere broer van Grietje Dirksen. Zij is de grootmoeder van Ruurd van Schuijlenburg.

Over Geurt wordt grotendeels gezwegen na zijn dood… 

KUNST ALS EERBETOON

Geurt Dirksen sterft met tweeëndertig andere mannen uit Putten onder omstandigheden, waaraan nabestaanden later niet durven te denken, laat staan dat men erover spreekt. Men zwijgt. 

Vijfenzeventig jaar na Geurt’s dood houdt Ruurd van Schuijlenburg zich met hem bezig. Wie was hij? Wat maakte hij door? Ruurd kijkt Geurt in de ogen en portretteert hem. Ben Middelkamp ziet het portret en raakt door het verhaal van Geurt geboeid. Hij kent de Duitse werkkampen in het veengebied aan de grens met Nederland. Hij schilderde eerder de omgeving van voormalig ‘Lager Bathorn’.

Ben en Ruurd besluiten Geurt en met hem de andere mannen die in Sandbostel stierven en de twaalf die terugkeerden te eren, te herdenken. Zo ontstaan in 2019 en 2020 vele tientallen kunstwerken: portretten, landschappen, luchten en indrukken van plaatsen, waar de mannen waren. Eindpunt: het kamp Stalag X B in Sandbostel.

Dit kunstproject is een eerbetoon. Een eerbetoon dat spreekt voor zichzelf en dat aanzet tot spreken. Of tot zwijgen.

Behoefte aan contact?

De kunstenaars delen graag ervaringen met u.